Opracowywanie podstawy certyfikacji (CB, certification basis) oraz wykorzystywanie narzędzi elastyczności (flexibility tools)
- O czym należy pamiętać opracowując podstawę certyfikacji?
Należy rozważyć, do których elementów infrastruktury lotniska ma zastosowanie dana specyfikacja certyfikacyjna (certification specification, CS). Ocenę spełnienia poszczególnych CS należy przeprowadzać dla każdego elementu infrastruktury indywidualnie.
Wypełniając podstawę certyfikacji należy równolegle gromadzić dowody zgodności powiązane z poszczególnymi CS, w odniesieniu do każdego z elementów infrastruktury, dla którego mają one zastosowanie.
Wnioskując o zatwierdzenie podstawy, należy rozważyć, czy zasadnym jest stosowanie specyfikacji certyfikacyjnych obowiązujących na dzień złożenia wniosku czy późniejszych.
Częstym błędem jest niewłaściwa interpretacja stosowalności CSów , np. uznanie braku zastosowania CS ADR DSN.H. 435 (take off climb surface) oraz CS ADR DSN.J. 485 (runway meant for take off), podczas gdy droga startowa jest wykorzystywana (także) do operacji startów.
- Na co należy zwrócić uwagę opracowując wnioski o wykorzystanie narzędzi elastyczności dotyczących infrastruktury?
Należy wskazać CS, który nie może być spełniony wskazując jego numer oraz numer wydania CS (np.: CS ADR-DSN.Q.840, wyd. 3).
Należy uwzględnić wszystkie niespełnione CSy, np. odstępstwo dot. nietypowej konfiguracji drogi startowej musi uwzględniać także CSy dot. pomocy wzrokowych i deklarowanych dystansów.
Należy precyzyjnie wskazywać zakres stosowania odstępstwa (jakiego elementu infrastruktury dotyczy). Zalecane jest uzupełnienie wniosku o wydanie odstępstwa poglądową mapą z oznaczeniem przedmiotowej infrastruktury.
Odstępstwo SC musi zawierać szczegółowe specyfikacje techniczne (warunek specjalny), które mają zastąpić publikowane przez EASA specyfikacje certyfikacyjne (jakie zmiany lotnisko wdroży w związku z niespełnieniem CS?). Specyfikacje techniczne to np. ograniczenia lub procedury. Jeśli specyfikacja techniczna ma formę procedury należy wskazać co, gdzie, kto, kiedy i jak robi.
- Co wziąć pod uwagę opracowując wnioski o wykorzystanie narzędzi elastyczności (zarówno dotyczących infrastruktury jak i procesów zarządzania lotniskiem)?
Częstym błędem jest brak wyczerpującego, odpowiedniego uzasadnienia konieczności skorzystania z danego narzędzia elastyczności (inaczej: odstępstwa). Należy wskazać, dlaczego nie jest możliwe spełnienie danego wymagania, jakie są tego przyczyny. Czy możliwe jest zapewnienie zgodności z istniejącym wymaganiem (teraz lub w przyszłości)? Czy na pewno zastosowanie odstępstwa jest niezbędne? Jeśli zostały przeprowadzone symulacje, badania, testy, oceny aeronautyczne itp. wskazujące, że niekorzystne jest stosowanie danego wymagania, należy je przywołać.
Oceniając skutki niespełnienia wymagania, należy rozważyć, jaki jest cel jego istnienia (warto sięgnąć do dokumentów towarzyszących jego wprowadzeniu do regulacji). W jakich okolicznościach (w związku z jakimi operacjami) spełnienie wymagania jest istotne? Jakie operacje są możliwe pod warunkiem spełnienia przedmiotowego wymagania, jakie możliwości lotniska wykorzystane?
Wniosek powinien zawierać opis sposobu, w jaki narzędzie elastyczności pozwoli na spełnienie celu powiązanego z niespełnionym wymaganiem. Jeśli zostały przeprowadzone symulacje, badania, testy, oceny aeronautyczne itp. wskazujące, że korzystne jest wdrożenie narzędzia elastyczności, należy je przywołać. Polecamy przeanalizowanie, czy inne niż UE przepisy lotnicze miałyby zastosowanie do sprawy? Czy istnieją mające zastosowanie wytyczne branżowe? Należy dokonać analizy porównawczej (w kontekście safety) stanu zgodnego z wymaganiem oraz stanu uwzględniającego wykorzystanie odstępstwa.
Sugerujemy opracować wykaz procesów lotniskowych, na które będzie miało wpływ stosowanie narzędzia elastyczności wskazując charakter tego wpływu i sposób koordynacji, nadzoru i/lub jego komunikacji z personelem zaangażowanym w te procesy. Równie istotnym jest przeanalizować strony trzecie działające na rzecz, na terenie lub we współpracy z zarządzającym lotniskiem, na które będzie miało wpływ stosowanie narzędzia elastyczności wskazując charakter tego wpływu i sposób koordynacji, nadzoru i/lub jego komunikacji.
Opis odstępstwa powinien zawierać wskazanie sposobu wdrożenia odstępstwa na lotnisku. Należy uwzględnić potrzebę aktualizacji dokumentacji lotniska (instrukcja operacyjna, program obsługi technicznej itd.), publikacji lotniczej oraz potrzebę przeprowadzenia dodatkowych szkoleń (lub modyfikacji istniejących).
Opis narzędzia elastyczności powinien zawierać także wskazanie planowanego sposobu monitorowania ciągłej zasadności oraz poprawności i skuteczności jego wdrożenia. Należy wskazać, w jaki sposób zarządzający będzie monitorował utrzymywanie się zasadności stosowania odstępstwa oraz poprawności i skuteczności jego wdrożenia. Należy ustalić kto ma kompetencje i niezbędną wiedzę, aby dokonywać takiej oceny – być może konieczne będzie zaangażowanie innych organizacji? Opis powinien zawierać wskazanie mierzalnych działań określonych w czasie. Należy rozważyć, w jaki sposób będzie możliwe wykazanie realizacji przedmiotowego monitorowania. Stosowanie narzędzi elastyczności powinno zostać odzwierciedlone w dokumentacji systemu zarządzania bezpieczeństwem (np. w rejestrze ryzyka).