05.12.2007 Aktualizacja: 27.10.2017

SES - Legislacja

Inicjatywa Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (ang. Single European Sky – SES) została podjęta przez Komisję Europejską w roku 2000 jako odpowiedź na rosnący dynamicznie ruch lotniczy w europejskiej przestrzeni powietrznej. Jej celem było przede wszystkim zwiększenie przepustowości przestrzeni powietrznej i zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu lotniczym.

W skład pakietu legislacyjnego SES weszły 4 rozporządzenia, przyjęte w 2004 roku:
•    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 549/2004 z dnia 10 marca 2004 r. ustanawiające ramy tworzenia jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (rozporządzenie ramowe - Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 1),
•    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 550/2004 z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie zapewniania służb żeglugi powietrznej w jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (rozporządzenie w sprawie zapewnienia służb -  Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 10),
•    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 551/2004 z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie organizacji i użytkowania przestrzeni powietrznej w  jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (rozporządzenie w sprawie przestrzeni powietrznej - Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 20),
•    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 552/2004 z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie interoperacyjności europejskiej sieci zarządzania ruchem lotniczym (rozporządzenie w sprawie interoperacyjności - Dz.U. L 96 z 31.3.2004, s. 26).
W ramach ww. pakietu wprowadzono m.in. rozwiązania dotyczące:
•    niezależności państwowych władz nadzorujących od instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej,
•    wspólnych wymogów certyfikacyjnych dla instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej oraz wzajemnego uznawania certyfikatów i wyznaczania instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego i służby meteorologiczne,
•    przejrzystości finansowej instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej oraz wspólnych zasad ustalania opłat nawigacyjnych,
•    wprowadzenia Europejskiego górnego rejonu informacji powietrznej (EUIR),
•    tworzenia funkcjonalnych bloków przestrzeni powietrznej (ang. Functional Airspace Block - FAB),
•    interoperacyjności sieci zarządzania europejskim ruchem lotniczym.
Ponadto utworzono Komitet Jednolitej Przestrzeni Powietrznej (ang. Single Sky Committee - SSC), w skład którego wchodzą cywilni i wojskowi przedstawiciele państw członkowskich. Celem działania Komitetu jest wspieranie Komisji Europejskiej we wdrażaniu SES. W szczególności Komitet opiniuje projekty aktów wykonawczych (rozporządzeń, decyzji) wydawanych przez Komisję oraz dyskutuje o kierunkach rozwiązań mających na celu implementację SES.
Powołano również Przemysłowy Organ Konsultacyjny (ang. Industry Consultation Body - ICB) stanowiący ciało doradcze Komisji Europejskiej w kwestiach technicznych związanych z wdrażaniem Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej.

Ponieważ ww. pakiet nie przyniósł oczekiwanych efektów w zakresie poprawy efektywności zarządzania przestrzenia powietrzną, w 2008 r. Komisja Europejska zaproponowała przyjęcie tzw. pakietu SES II (Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Jednolita Europejska Przestrzeń Powietrzna II: w kierunku bardziej zrównoważonego rozwoju lotnictwa i poprawy jego efektywności – COM(2008) 389).
Proponowane rozwiązania miały na celu przede wszystkim poprawę wydajności europejskiego systemu zarządzania ruchem lotniczym. Obejmowały one:
•    stworzenie systemu regulacji wydajności/efektywności zapewniania służb przy jednoczesnym zintensyfikowaniu działań zmierzających do ustanowienia FAB,
•    rozszerzenie kompetencji Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) na bezpieczeństwo eksploatacji lotnisk i zarządzania ruchem,
•    implementację nowego systemu zarządzania ruchem lotniczym w ramach programu SESAR,
•    intensyfikację działań zmierzających do zwiększenia przepustowości infrastruktury naziemnej.  
W wyniku prac legislacyjnych w 2009 r. przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1070/2009 z dnia 21 października 2009 r. zmieniające rozporządzenia (WE) nr 549/2004, (WE) nr 550/2004, (WE) nr 551/2004 oraz (WE) nr 552/2004 w celu poprawienia skuteczności działania i zrównoważonego rozwoju europejskiego systemu lotnictwa (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 34).
W ramach pakietu SES II wprowadzono m.in.:
•    system skuteczności działania służb żeglugi powietrznej,
•    dodatkowe uregulowania dotyczące tworzenia FAB, w tym powołano koordynatora systemu FAB,
•    możliwość wprowadzania tzw. wspólnych projektów służących wdrażaniu Planu Generalnego ATM (ATM Master Plan) w ramach inicjatywy SESAR,
•    wzmocnienie funkcji zarządzania siecią.

W roku 2013 Komisja Europejska podjęła kolejną inicjatywę ustawodawczą w zakresie SES, proponując tzw. pakiet SES II+ (Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Przyśpieszenie wdrożenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej – COM(2013) 408).
Propozycja inicjatywy SES II+ wiązała się z dostrzeganą koniecznością poprawienia efektywności działania służb żeglugi powietrznej, poprawą bezpieczeństwa lotniczego oraz ograniczenia negatywnego oddziaływania lotnictwa na środowisko. W celu realizacji powyższych założeń Komisja Europejska zaproponowała zmiany instytucjonalne dotyczące podziału zadań na poziomie Unii Europejskiej, a także:
•    wprowadzenie mechanizmów rynkowych w celu zwiększenia efektywności w zapewnianiu służb pomocniczych (innych niż służby ruchu lotniczego),
•    utworzenie przepisów dotyczących konsultacji służb żeglugi powietrznej z użytkownikami przestrzeni powietrznej, w tym w zakresie realizacji planów inwestycyjnych,
•    wzmocnienie niezależności państwowych władz nadzorujących (w tym wyraźne oddzielenie od instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej),
•    wprowadzenie zmian w procedurach tworzenia celów w ramach systemu skuteczności działania i wzmocnienie roli Komisji Europejskiej w zakresie egzekwowania realizacji uzgodnionych celów,
•    wzmocnienie wysiłków związanych z budową FAB, które mają przyczynić się do scalania przestrzeni powietrznej w Europie,
•    wzmocnienie uprawnień menadżera sieci, poprzez powierzenie mu bardziej scentralizowanych, europejskich funkcji.
Zmiany legislacyjne proponowane w ramach pakietu SES II+ nie weszły dotychczas w życie.

Opisanym wyżej podstawowym ogólnym ramom regulacyjnym SES towarzyszy szereg rozporządzeń wykonawczych, przyjętych przez Komisję Europejską.

Szersze informacje na temat ram prawnych SES dostępne są na stronach Komisji Europejskiej:
https://ec.europa.eu/transport/modes/air/single_european_sky_pl

UWAGA! Serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na to)»